Foto van Knelis (OOGtv)
Foto van Knelis (OOGtv)

03-11-2021

 

Plafond foyer Stadsschouwburg in oude glorie hersteld

 

Na de ontdekking van schade aan het plafond in de grote foyer van de Stadsschouwburg in het voorjaar van 2021, hebben het Groninger Monumentenfonds (eigenaar) en SPOT (huurder) het plafond spoedig hersteld. Bij het herstel heeft het plafond de oorspronkelijke kleuren teruggekregen. Begin september is het nieuwe plafond opgeleverd. Precies op tijd voor de opening van het theaterseizoen.

 
Zorgvuldig te werk

Omdat het om een monumentaal pand gaat, moet er heel zorgvuldig te werk worden gegaan. Om de kwaliteit van de werkzaamheden goed te kunnen waarborgen, zijn alle werkzaamheden uitgevoerd door restauratiedeskundigen. Van stukadoor tot adviseur tot de meesterschilder. Dit heeft uiteindelijk geleid tot een prachtig eindresultaat.

 
Plafond terug naar oorspronkelijke kleur

Voor de restauratie had het plafond een lichtblauwe kleur met witte lijsten en witte ornamenten. Nu is het plafond steenrood, roze en groen. Deze -toch wel bijzondere kleurstelling- kwam naar voren uit het kleurhistorisch onderzoek dat Veldman & Veltman voor de restauratie hebben uitgevoerd. Het zijn de kleuren uit de tijd dat de Stadsschouwburg in 1883 haar deuren opende.

 
Kleurproeven

Naast de kleuren uit de eerste kleurperiode, werd er ook veel bladgoud uit de periode hierna aangetroffen. Om een goede kleurkeuze te kunnen maken zijn er, op advies van Janet Bosma (deskundige op het gebied van historische interieurs), kleurproeven opgezet. Gerrie Sikkema, bouwkundig projectleider van het GMF, vond het spannend wat iedereen van de kleuren zou vinden: “Vanwege de strakke planning was er niet veel tijd om te discussiëren. Sterker nog, er moest heel snel een besluit worden genomen. Adviseur Anne Wieringa heeft een mooie presentatie gehouden waarbij hij 3D-tekeningen van het plafond in de originele kleuren liet zien. Hierna kwamen alle partijen samen heel vlot tot het besluit dat we hiervoor zouden gaan.”

Prachtig sjabloon

 

Voordat de nieuwe kleuren konden worden aangebracht, ging restauratiestukadoor Daniel Oudman eerst aan de slag met het stucwerk. De ondergrond van het plafond bestaat uit riet. Het stucwerk is vast gezet met ringen en schroeven, waarna er een nieuwe stuclaag werd aangebracht. Terwijl hij hier mee bezig was, werden er langs de randen van het plafond fragmenten ontdekt van sjabloonschilderingen. Veldman en Veltman waren snel ter plaatse om uit te zoeken uit welke periode deze versiering kwam. Uit hun onderzoek bleek dat het sjabloon eveneens uit de eerste kleurperiode kwam. Na het nodige zoekwerk konden er voldoende delen worden blootgelegd, waardoor het sjabloon gereconstrueerd kon worden.

Foto door Knelis (OOGtv)
Kroonluchters aan kapstok

Voor de start van de werkzaamheden zijn de drie kroonluchters heel voorzichtig naar beneden gehaald. Deze bijzondere klus werd door Martijn Krabbendam uitgevoerd. Krabbendam is gespecialiseerd in de restauratie van molens en weet precies hoe je grote onderdelen op hoogte zorgvuldig moet demonteren en monteren. De kroonluchters hingen gedurende de restauratie aan speciale kapstokken. Nu schitteren ze weer op hun oude plek.

 

Echt vakwerk

De restauratie van het plafond was een prettige samenwerking tussen alle partijen. Gerrie Sikkema: ‘Bijzonder van dit project was dat iedereen heel betrokken was en dat we dit samen met de grootst mogelijke inzet hebben kunnen realiseren’. Ondanks de vakantieperiode heeft iedereen keihard doorgewerkt om het plafond af te krijgen voor de opening van het nieuwe theaterseizoen. Meesterschilder Jan Börchers werkte zelfs op zaterdagen en tot ’s avonds laat door. De inzet van de schilder ging zelfs zo ver, dat hij (vanwege het veel boven zijn hoofd werken) wekelijks naar de masseur ging om zijn nek te laten behandelen. En met resultaat, want Börchers heeft met zijn schilderwerk de foyer weer de allure gegeven die het vroeger heeft gehad.

 

Kom eens kijken

Mocht je binnenkort een voorstelling bezoeken in de Stadsschouwburg, vergeet dan vooral niet om even omhoog te kijken in de foyer. Het is zeker de moeite waard!  

 

De restauratie van het plafond in de foyer van de Stadsschouwburg was een samenwerking tussen de volgende partijen:

 

  •  GMF
  • SPOT Groningen
  • ArchTime
  • Wieringa Bouwadvies
  • Veldman en Veltman Restauratie- en decoratieschilders
  • Krabbendam Restauratiewerken
  • Oudman Stukadoor en Restauratie-specialist
  • Börchers Schilder- & Restauratiewerken
  • Ergo Design
  • Gjaltema Steigerbouw
  • Afdeling Erfgoed, gemeente Groningen
Restauratiedeskundigen aan het werk. Bron: @Normafotografia
Meesterschilders aan het werk